​

Volgens zowel de traditionele Chinese geneeskunde (TCG) als de moderne westerse geneeskunde heeft ziekte vaak te maken met een verstoring van het evenwicht in het lichaam.

In de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) wordt “disbalans” beschouwd als een fundamentele oorzaak van ziekten en gezondheidsproblemen. Het lichaam wordt gezien als een samenhangend geheel waarin yin en yang, qi en bloed, de organen en de meridianen voortdurend met elkaar in balans moeten zijn. Wanneer deze balans wordt verstoord, kunnen klachten en ziektes ontstaan.

​

1. Invloed van yin-yang-disbalans

 

Yin en yang vormen de basisprincipes binnen de TCG.

Gevolgen van yin-yang-disbalans:

• Yin-deficientie → slapeloosheid, warmtegevoel, nachtzweten, droge mond

• Yang-deficientie → koudegevoel, vermoeidheid, koude handen en voeten, trage spijsvertering

• Yin- of yang-exces → ontstekingen, acute pijn, koorts, prikkelbaarheid

Een verstoring van yin en yang leidt uiteindelijk tot een verzwakking of juist overactiviteit van lichaamsfuncties.

2. Invloed van qi-disbalans

 

Qi is de vitale energie van het lichaam. Afwijkingen in qi kunnen zich op verschillende manieren uiten:

• Qi-deficientie → vermoeidheid, kortademigheid, lage weerstand

• Qi-stagnatie → stress, pijn in borst of flanken, een opgeblazen gevoel, menstruatieproblemen

• Qi-rebellie → braken, hoesten, opkomend maagzuur

• Qi-instorting → verzakking van organen, chronische diarree, aambeien

3. Invloed van bloed-disbalans

 

Bloed heeft in de TCG de functie om het lichaam te voeden en te bevochtigen.

• Bloeddeficientie → duizeligheid, hartkloppingen, bleekheid, slaapproblemen, weinig menstruatie

• Bloedstase → stekende pijn, donkere huidskleur, pijnlijke menstruatie, knobbels, verhoogd risico op hart- en vaatproblemen

• Abnormale bloedingen → neusbloedingen, hevige menstruatie, bloedingen buiten de normale banen

4. Disbalans van de organen

 

De organen in de TCG moeten in harmonie samenwerken. Een verstoring kan verschillende gevolgen hebben:

• Leverdisbalans → stemmingswisselingen, pijn in de flanken, onregelmatige menstruatie

• Miltdeficientie → slechte spijsvertering, vochtophoping, vermoeidheid, gewichtstoename

• Nierdeficientie → pijn in onderrug en knieën, oorsuizen, verminderde vitaliteit, versnelde veroudering

• Hartdisbalans → slapeloosheid, angst, rusteloosheid

5. Disbalans door externe factoren (vocht, koude, hitte, droogte）

 

Externe invloeden of interne verstoringen kunnen eveneens klachten veroorzaken:

• Overmatig vocht → zwaar gevoel in het lichaam, vermoeidheid, vochtretentie, huidproblemen

• Koude → koude ledematen, toename van pijn, diarree

• Interne hitte → droge mond, keelpijn, constipatie, acne

• Droogte → droge huid, droge keel, droge hoest

kerngevolgen van lichamelijke disbalans in de TCG

​

• Verminderde zelfherstellende kracht

• Lager immuunsysteem

• Ontstaan en verergering van chronische aandoeningen

• Negatieve invloed op emoties en mentale gezondheid

 

Het doel van TCG-behandelingen is daarom het herstellen van de balans, door het lichaam te versterken en verstorende factoren te verwijderen.

​

Zichtbare tekenen van lichamelijke disbalans

 

Zowel vanuit de TCG als vanuit de moderne houding- en bewegingsleer kan het lichaam duidelijke uiterlijke signalen laten zien wanneer er sprake is van disbalans. Deze zichtbare houdingsafwijkingen wijzen vaak op verstoringen in spierkracht, botstructuur, gewrichtsstand of interne energiecirculatie.

​

1. Scheve schouders (hoge en lage schouder)

Kenmerken: één schouder staat duidelijk hoger dan de andere.
Mogelijke oorzaken:

• Slechte gewoontes zoals een tas aan één kant dragen of altijd op één zijde slapen

• Spieronevenwicht (bijv. trapezius of latissimus dorsi)

• Lichte scoliose in de nek- of borstwervelkolom

• Verkeerde stand van het schouderblad

• In TCG: vaak gerelateerd aan “qi-stagnatie” of “leverenergie die niet vrij stroomt”

Gevolgen: nek- en schouderpijn, hoofdpijn, tintelingen in de armen.

​

2. Asymmetrisch gezicht (grote en kleine gezichtshelft)

Kenmerken: de linker- en rechterkant van het gezicht verschillen in grootte of vorm.
Mogelijke oorzaken:

• Altijd aan één kant kauwen

• Spanning in de kauwspieren of verschuiving van het kaakgewricht (TMJ)

• Scheefstand van de halswervels of voorwaartse hoofdpositie

• In TCG: mogelijk verband met “leverbloedtekort” of “nieressentie-tekort”

Gevolgen: hoofdpijn, kaakklachten, kaakspanning.

​

3. Verschil in beenlengte (echte of schijnbare beenlengteverschil)

Kenmerken: de benen lijken ongelijk in lengte.
Mogelijke oorzaken:

• Echte beenlengteverschillen: aangeboren of structureel

• Schijnbare verschillen: bekkenkanteling, wervelkolomrotatie, spierongelijkheid

• Onevenwichtige belasting van spieren rond bekken en heupen

Gevolgen: lage rugpijn, kniepijn, een scheve houding, scoliose.

​

4. Scoliose (zijwaartse kromming van de wervelkolom)

Kenmerken: S- of C-vormige kromming van de wervelkolom, vaak met ongelijke schouders of bekken.
Mogelijke oorzaken:

• Slechte zithouding of langdurige eenzijdige belasting

• Spieronevenwicht (bijv. één strakke quadratus lumborum)

• In TCG: beschouwd als “verstoring van de meridianen of pezen”

Gevolgen: rugpijn, stijfheid, verminderde ademcapaciteit, slaapproblemen.

​

5. Anterieure bekkenkanteling (bekken voorover gekanteld)

Kenmerken:

• Vergrote lendenkromming (holle rug)

• Billen steken naar achteren

• Buik steekt naar voren

• Een “eendenhouding” bij het staan

Mogelijke oorzaken:

• Strakke heupbuigers (iliopsoas)

• Zwakke buikspieren

• Langdurig zitten

• In TCG: vaak geassocieerd met “nierzwakte” of “vocht- en hitteproblemen in de onderste lichaamszone”

Gevolgen: lage rugpijn, heupklachten, vermoeidheid, buikophoping.

​

Samenvatting: zichtbare disbalans is een signaal van interne onbalans

Deze houdingsafwijkingen staan vaak met elkaar in verbinding, bijvoorbeeld:

• Voorovergekanteld bekken → scoliose → scheve schouders → asymmetrisch gezicht

• Beenlengteverschil → bekkenkanteling → schouderdisbalans

• Nekstand → gezichtsasymmetrie

• ​

Hoe vroeger de disbalans wordt herkend en gecorrigeerd, hoe kleiner de kans op chronische pijn en klachten.

​